Japanse denim vs gewone denim: wat is selvedge, en is het de prijs waard?

Japanse denim verschilt van gewone denim in hoe hij gemaakt wordt: hij wordt vaker traag geweven op schietspoelgetouwen als selvedge, met indigo geverfd via rope dyeing zodat de kern van het garen licht blijft, gesponnen uit onregelmatig garen dat textuur geeft, en raw verkocht zodat hij vervaagt met wie hem draagt. Gewone denim wordt meestal breed en snel geweven, geverfd voor een egale kleur en gewassen voor hij in de winkel ligt. Of dat verschil de prijs waard is, hangt af van wat je van een jeans verwacht.

Japanse denim vs gewone denim in één oogopslag

Het woord gewoon dekt veel. Een goede Europese of Amerikaanse weverij kan denim maken die evenwaardig is aan een Japanse, en een goedkope broek kan een Japans label dragen. De tabel vergelijkt typische Japanse denim met typische massadenim, niet de beste van de ene met de slechtste van de andere.

Japanse denim (typisch)Gewone denim (typisch)
GetouwVaak smalle schietspoelgetouwen, met een selvedge randBrede projectiel- of luchtstraalgetouwen, met een afgelockte rand
VervenRope dyeing in veel dompelingen, de kern van het garen blijft lichtRope of sheet dyeing, afgesteld op snelle en egale kleur
GarenRinggesponnen, vaak met slubs en onregelmatige textuurVaak open end gesponnen, glad en gelijkmatig
GewichtRond 12 tot 16 oz is gebruikelijk, 20 oz en meer bestaatRond 9 tot 13 oz is gebruikelijk
VezelMeestal 100% katoenVaak katoen met elastaan voor stretch
AfwerkingVaak raw of rinsed verkochtMeestal gewassen, verzacht, soms gedistressed
VervagingVeel contrast, gevormd door hoe je hem draagtEgaal, grotendeels in de fabriek bepaald
PrijsHoger: tragere getouwen, kleinere reeksenLager: snelle productie op grote schaal

Wat is selvedge denim? Schietspoelgetouwen

Op een schietspoelgetouw draagt een kleine schietspoel de inslagdraad in één doorlopende lengte heen en weer door de ketting. Aan elke kant keert de draad en sluit hij de rand vanzelf: de zelfkant, of selvedge. De stof komt ongeveer 75 tot 80 cm breed van het getouw, ruwweg de helft van moderne denim. Bij een jeans loopt die nette rand langs de buitennaad, en je ziet hem als de zoom omgeslagen is.

Moderne projectiel- en luchtstraalgetouwen zijn vele keren sneller en weven veel bredere stof, maar ze knippen de inslag bij elke doorgang, waardoor de rand afgelockt moet worden. Toen weverijen elders hun schietspoelgetouwen vervingen, hielden veel Japanse weverijen de hunne of kochten ze de oude op. Veel van die weverijen liggen in de prefectuur Okayama en het naburige Hiroshima, rond steden als Kojima en Ibara.

Traag weven onder lage spanning maakt de stof een beetje onregelmatig, met een oppervlak dat je ziet en voelt. Maar selvedge beschrijft een getouw, geen land. Selvedge denim wordt ook in de Verenigde Staten, Europa en elders geweven, en niet alle Japanse denim is selvedge.

Rope dyeing en indigo

Bij rope dyeing worden de kettinggarens tot lange touwen gedraaid en door baden met indigo getrokken, en daarna in de lucht gehesen, waar de verf oxideert en blauw wordt. Elke dompeling voegt een dun laagje toe. Omdat indigo zich aan de buitenkant van het garen opbouwt, blijft de kern licht. Dat heet ring dyeing, en het is de reden waarom denim überhaupt vervaagt.

Rope dyeing is niet exclusief Japans. Wat de beste Japanse weverijen onderscheidt, is hoeveel dompelingen ze gebruiken, hoe nauwkeurig ze de tint sturen en hoe graag ze een kleur een beetje onregelmatig laten. Enkele kleine makers verven nog met natuurlijke indigo of met de hand, wat veel meer kost en meestal op het label staat.

Massadenim wordt geverfd voor gelijkmatigheid. Het doel is in elke partij hetzelfde blauw, dat daarna industrieel gewassen wordt tot de tint die je in de winkel ziet.

Slubgaren en textuur

Denim is een keperstof: de inslag gaat telkens onder twee of meer kettingdraden door, wat de schuine lijnen aan de voorkant geeft. Het garen in die keper telt evenveel als de binding.

Ringspinnen draait katoenvezels langzaam ineen en geeft een sterk, zacht garen dat bewust onregelmatig gemaakt kan worden, met dikke en dunne plekken die slubs heten. Veel Japanse weverijen spinnen of kopen onregelmatig garen met opzet, om het karakter van oudere Amerikaanse denim na te maken. Open end spinnen is sneller en goedkoper en geeft een vlakker, gelijkmatiger garen, dat je vaak in massajeans vindt.

Als de stof vervaagt, verschijnen slubs als fijne verticale strepen. Dat is op zich geen teken van betere kwaliteit. Het is een keuze voor karakter, en sommige mensen verkiezen een strakke, vlakke denim.

Gewicht in ounces

Denim wordt gewogen in ounces per vierkante yard, meestal voor het wassen. Eén ounce is ongeveer 34 gram per vierkante meter, dus denim van 14 oz weegt rond 475 gsm. Lees meer over denimgewicht.

Als ruwe richtlijn is minder dan 12 oz licht, 12 tot 16 oz middelzwaar en meer dan 16 oz zwaar. Japanse weverijen staan bekend om zware stof, soms ruim boven 20 oz. Zwaardere denim is stijver, vraagt langer indragen, is warmer en vormt scherpere plooien. Om het hele jaar te dragen in een klimaat als het Belgische is 13 tot 15 oz een goed begin.

De meeste gewone denim is lichter, vaak met een paar procent elastaan voor comfort. Die stretch voelt vanaf dag één makkelijk, maar elastaan verliest na verloop van tijd zijn veerkracht, waardoor stretchjeans sneller gaan lubberen en slijten dan zware denim van 100% katoen.

Raw, rinsed of gewassen

Raw denim is na het weven niet gewassen. Hij is stijf, donker en draagt nog al zijn verf en stijfsel. Hij kan ook niet-gesanforiseerd zijn: niet voorgekrompen, waardoor hij bij de eerste weekbeurt enkele procenten kan krimpen. De meeste denim is vandaag gesanforiseerd, wat krimp klein houdt.

Rinsed denim, soms one wash genoemd, is één keer gewassen om het stijfsel te verwijderen en de krimp te zetten. Hij blijft donker maar voelt zachter. Gewassen denim heeft een stone-, enzym- of andere behandeling gehad, soms met whiskers en distressing, zodat hij vanaf de eerste dag gedragen oogt.

Geen van beide is beter. Raw denim geeft fades die je zelf maakt. Gewassen denim geeft van bij het begin een afgewerkte look en een zachte greep. De Triple Bootcut Denim is een voorbeeld van het tweede: sterk gewassen zwarte denim met gelaagde vervaging en natuurlijke whiskers.

Hoe Japanse denim vervaagt

Als ring dyed garen schuurt tegen zichzelf, je lichaam of een stoel, slijt de indigo aan de buitenkant weg en komt de lichte kern tevoorschijn. Waar je het meest buigt en zit, is het contrast het grootst. Daarom hebben twee mensen die dezelfde raw jeans dragen na een tijd elk een andere broek.

Typische patronen zijn whiskers aan de heupen, honeycombs achter de knieën, stacks waar de zoom boven de schoen plooit en roping langs een kettingsteekzoom. Slubgaren voegt verticale strepen toe. Voorgewassen stretchdenim vervaagt egaler en met minder contrast, omdat een groot deel van de kleur al in de fabriek verdwenen is.

Ook hoe je wast, bepaalt de fades: zelden, koud en binnenstebuiten houdt het contrast. Onze onderhoudsgids voor Japanse denim legt wassen, drogen en krimp stap voor stap uit.

Is Japanse denim de prijs waard?

De hogere prijs heeft echte oorzaken: tragere getouwen, smalle stof, meer dompelingen in de verf, kleinere reeksen en vakwerk bij elke stap. Hij bevat ook de marge van het merk dat hem verkoopt, dus een hoge prijs alleen bewijst niets.

Hij is het waard als je bijna elke dag jeans draagt, 100% katoen wilt dat met je meeverandert en een broek jaren wilt houden. Zwaar, ringgesponnen katoen zonder elastaan gaat meestal langer mee dan lichte stretchdenim, waardoor de prijs per keer dragen uiteindelijk lager kan uitvallen. Hij is het niet waard als je stretch wilt, een look die hetzelfde blijft, of een jeans die je een paar keer per jaar draagt.

Lees het label goed als je Japanse jeans koopt. Japanse denim betekent dat de stof in Japan geweven is. Made in Japan betekent dat de jeans er ook geknipt en genaaid is. Allebei eerlijk, zolang het label zegt welke van de twee. Termen als Japans geïnspireerd of Japanse stijl zeggen niets over de stof. Een serieuze maker kan je het land, en vaak de weverij, van de denim vertellen.

Japanse jeans kopen: straight, wijd, bootcut of tapered

Draag je een broek elke dag, dan telt de snit meer dan de weverij. Kijk naar drie maten: de taillehoogte (rise), de breedte aan de dij en de beenwijdte onderaan. Samen bepalen ze het silhouet.

PasvormVormPast bij
StraightEven breed van knie tot zoomDe meeste schoenen, elke dag
Relaxed of wijd straightRuimte in zitvlak en dij, brede zoomBoots, zwaardere schoenen, lange jassen
BootcutAansluitend aan de dij, licht uitlopend vanaf de knieBoots, een lange lijn door het been
TaperedRuimte bovenaan, smaller naar de zoomSneakers, een kortere lengte
SlimAansluitend van taille tot zoomLichtere schoenen; moeilijker in te dragen in zware raw denim

Kies je raw denim, meet dan een broek die je al goed past, plat over de taille en langs de binnenbeenlengte, en vergelijk met de maattabel. De taille van raw katoen geeft wat mee als je hem draagt. Is de denim niet gesanforiseerd, volg dan het advies van de maker over krimp voor je hem laat inkorten.

R/K2 maakt denim in kleine reeksen. De Threshold Denim is Japanse denim met een losse, wijde rechte pasvorm en subtiele distressing, een archiefstuk in beperkte oplage. De Refined Trousers zijn gemaakt van selvedge denim, met verstelbare enkelbandjes. De Triple Bootcut Denim is een losse bootcut met een lange lijn door het been. Bekijk ze bij broeken en denim of in de volledige shop. Stukken als deze gaan naar het archief zodra ze op zijn; lees wat archive fashion betekent.

Artikels

Vragen

Ja, als je vaak jeans draagt, 100% katoen wilt dat met je meevervaagt en een broek jaren houdt: zware ringgesponnen denim gaat meestal langer mee dan lichte stretchdenim. Wil je stretch, een vaste look of een lage prijs, dan is gewone denim de betere keuze.

Stukken in dit artikel

Lees verder (22)