Belgische modeontwerpers: van de Antwerpse Zes tot nu

De bekendste Belgische modeontwerpers zijn de Antwerpse Zes (Walter Van Beirendonck, Ann Demeulemeester, Dries Van Noten, Dirk Van Saene, Dirk Bikkembergs en Marina Yee), Martin Margiela en Raf Simons, en de meesten van hen studeerden aan de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten in Antwerpen. Voor een klein land heeft België opvallend veel te zeggen gehad over hoe kleren eruitzien, en dat verhaal begint bij een handvol studenten die weigerden kleren te maken zoals hen werd gezegd.

De Academie

De modeafdeling van de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten in Antwerpen is waar de meeste namen in deze gids studeerden. Ze staat bekend als veeleisend: studenten moeten een eigen standpunt opbouwen in plaats van een huisstijl te kopiëren. Die gewoonte van zelfstandig denken loopt door bijna alles waar Belgische mode om bekend staat.

Brussel heeft een eigen school, La Cambre, waar onder meer Olivier Theyskens vandaan komt. Samen hebben de twee steden veel meer invloedrijke ontwerpers opgeleid dan je van een land van deze grootte zou verwachten.

De Academie zelf is oud: ze werd opgericht in 1663 en is daarmee een van de oudste kunstacademies van Europa. De modeafdeling is veel jonger. Ze opende in de jaren zestig en groeide naar haar reputatie in de jaren tachtig, toen Linda Loppa haar leidde en de eerste generatie afgestudeerden in het buitenland begon te tonen.

De opleiding staat bekend als een volledige vorming in het maken van een collectie. Studenten ontwerpen en produceren elk jaar een nieuwe collectie, en het sterkste werk van elk jaar wordt getoond op een openbare eindejaarsshow die door inkopers, pers en andere ontwerpers nauw gevolgd wordt. Veel afgestudeerden vertrekken met een echt oeuvre in plaats van een map met schetsen, en dat is een groot deel van de reden waarom zovelen van hen een eigen label beginnen.

De Antwerpse Zes

Begin jaren tachtig begon een groep afgestudeerden van de Academie samen te tonen: Walter Van Beirendonck, Ann Demeulemeester, Dries Van Noten, Dirk Van Saene, Dirk Bikkembergs en Marina Yee. In 1986 reisden ze naar Londen om hun werk te tonen op de British Designer Show. De Britse pers kon hun Vlaamse namen moeilijk uitspreken en noemde hen de Antwerp Six. De naam bleef hangen.

Het was nooit één stijl, en dat probeerden ze ook niet. Wat ze deelden was de keuze om vanuit België een eigen label op te bouwen, in plaats van naar Parijs te trekken om voor iemand anders te werken, en het zelfvertrouwen om dat werk op eigen voorwaarden in het buitenland te tonen.

Verschillende van die labels bestaan nog, sommige onder nieuwe eigenaars. Ann Demeulemeester nam in 2013 afstand van haar label en Dries Van Noten toonde zijn laatste show in 2024. Hun archieven worden vandaag even grondig bestudeerd als die van eender welk Parijs huis.

De zes, één voor één

Walter Van Beirendonck is de meest grafische van de groep: kleur, slogans, stripverhaalenergie en interesse voor het lichaam en de toekomst. In de jaren negentig leidde hij het label W.&L.T., en hij werd een van de belangrijkste docenten die de Academie heeft gehad.

Ann Demeulemeester bouwde een taal van zwart en wit, lange lijnen, gelaagde snit en een romantische, licht losse rand, vaak verbonden met de poëzie en muziek die ze bewonderde. Haar kleren staan bekend om hoe ze bewegen en hoe ze ouder worden.

Dries Van Noten kwam uit een familie die al generaties lang kleren maakte en verkocht in Antwerpen. Zijn werk draait om print, kleur, textuur en het mengen van stoffen, en zijn label stond erom bekend te groeien zonder reclame. Het Modepaleis, zijn thuisbasis in Antwerpen, is nog altijd een referentie voor de stad.

Dirk Bikkembergs maakte naam met herenmode en laarzen, en bracht later voetbal en sport in de mode, lang voor dat gewoon werd.

Dirk Van Saene en Marina Yee bleven meer op de achtergrond. Van Saene bleef dicht bij de experimentele kant van de groep. Yee nam lange periodes afstand van de mode en keerde later terug met een klein, persoonlijk oeuvre. Beiden horen bij het verhaal, ook al vallen hun namen minder vaak.

Martin Margiela

Ook Martin Margiela studeerde aan de Academie. Hij wordt vaak samen met de Zes genoemd, maar ging zijn eigen weg. Na zijn tijd bij Jean Paul Gaultier richtte hij in 1988 in Parijs Maison Martin Margiela op, samen met Jenny Meirens.

Margiela maakte de constructie van kleding zichtbaar: naden aan de buitenkant, voering naar buiten gekeerd, kledingstukken uit elkaar gehaald en opnieuw opgebouwd. Het label was een wit etiket met vier steken, en de ontwerper zelf liet zich bijna nooit fotograferen. In 2009 verliet hij het huis. Weinig ontwerpers hebben meer invloed gehad op hoe we over kleding denken, en op wat vandaag archive fashion heet.

De invloed van Margiela

Verschillende ideeën die vandaag gewoon zijn in de mode, waren radicaal toen Margiela ze introduceerde. De Tabi-laars, met de gesplitste neus, kwam uit zijn eerste collectie en wordt nog altijd gemaakt. De Replica-lijn reproduceerde gevonden vintagekleding en vermeldde herkomst en datum op het label. De Artisanal-stukken werden met de hand gemaakt uit bestaande materialen, lang voor upcycling een naam had.

Even belangrijk was wat hij wegliet: geen gezicht, geen logo, een studio in witte jassen en een collectieve stem in plaats van een persoonlijkheid. Die weigering van het sterrensysteem is een van de redenen waarom zijn werk zo belangrijk werd voor verzamelaars, en waarom Belgische mode met ideeën wordt geassocieerd eerder dan met imago.

Het huis ging verder na zijn vertrek. In 2025 werd Glenn Martens, eveneens afgestudeerd aan de Antwerpse Academie, aangesteld als creatief directeur.

Raf Simons en de volgende golf

Raf Simons studeerde geen mode. Hij volgde een opleiding industrieel ontwerp en lanceerde in 1995 zijn herenlabel. Zijn vroege collecties haalden hun referenties uit jeugdcultuur, muziek en de uniformen van tieners, en gaven die de snit en ernst van een catwalk. Die combinatie is een van de wortels van de manier waarop luxe en jongerencultuur elkaar later vonden.

Simons leidde daarna Jil Sander, Dior en Calvin Klein, en is sinds 2020 samen met Miuccia Prada creatief directeur van Prada. Zijn eigen label sloot hij in 2022. Zijn oude stukken behoren vandaag tot de meest gezochte op de archiefmarkt.

Rond en na hem kwamen ontwerpers als Veronique Branquinho, Kris Van Assche, Haider Ackermann en A.F. Vandevorst. Elk nam iets mee van de Antwerpse onafhankelijkheid en maakte het tot iets eigens.

Ook Demna studeerde aan de Academie in Antwerpen. Met Vetements en later Balenciaga werd hij een van de invloedrijkste ontwerpers van zijn generatie, en hij bracht iets van die Antwerpse gewoonte om alledaagse kleding ernstig te nemen naar de grootste podia van de mode.

Wat Belgische mode gemeen heeft

Eén Belgische stijl aanwijzen is moeilijk, en daar gaat het net om. Wat de ontwerpers delen is een houding: aandacht voor snit en constructie boven logo's, de bereidheid om buiten de grote modesteden te werken, en een lange blik op kleding. Stukken worden gemaakt om jaren gedragen te worden, niet één seizoen.

Je ziet die geschiedenis in Antwerpen zelf. MoMu, het modemuseum van de stad, opende in 2002 en toont hoeveel van dit verhaal enkele straten verderop werd geschreven.

Wat dit betekent als je koopt

De Belgische traditie geeft je een nuttige manier om naar elk stuk te kijken, van een designerjas tot een t-shirt. Kijk naar de snit voor het logo: hoe de schouder zit, waar de naden vallen, hoe de zoom is afgewerkt. Voel de stof en vraag wat het is en hoe zwaar. Lees het waslabel, want dat zegt hoe de maker verwacht dat het stuk behandeld wordt.

Denk dan in jaren in plaats van seizoenen. Een stuk dat in die geest gemaakt is, moet er nog goed uitzien als de trend waartoe het leek te behoren voorbij is. Wil je hulp bij de stofkant daarvan, dan legt onze onderhoudsgids voor zwaar katoen uit waar je op let en hoe je het goed houdt.

Waar R/K2 staat

R/K2 is een onafhankelijk label uit België, opgericht in 2022. We maken geen deel uit van die geschiedenis en beweren dat ook niet. Maar we werken vanuit dezelfde gewoontes die ze achterliet: aandacht voor stof en constructie, kleine reeksen en stukken die blijven. Lees meer over R/K2 of bekijk de huidige stukken in de shop.

Wil je verder lezen, begin dan met hoe R/K2 zich verhoudt tot minimalistische Europese labels en het stuk over wat archive fashion betekent.

Artikels

Vragen

De Antwerpse Zes zijn zes ontwerpers die studeerden aan de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten in Antwerpen en in 1986 samen toonden in Londen: Walter Van Beirendonck, Ann Demeulemeester, Dries Van Noten, Dirk Van Saene, Dirk Bikkembergs en Marina Yee. De Britse pers gaf hen de naam omdat hun Vlaamse namen moeilijk uit te spreken waren.

Stukken in dit artikel

Lees verder (22)